Gırtlağın akut ya da kronik iltihapları olan larenjitler sık görülür ve genellikle iyi gidişlidir. Ama çocuklarda solunum güçlüğüne ve nefes darlığına yol açma tehlikesi vardır. Erişkinlerde ise kronik larenjit sonrasında tümöral süreçler gelişebilir. Bu nedenle hastalığın dikkatle izlenmesi gerekir.

Akut Larenjit

Akut nezleli larenjit gibi sık görülen basit gırtlak iltihabında ses kısıklığı yaygındır; ses tellerinin ciddi bir biçimde etkilendiği bazı olgularda ses bütünüyle yitirilebilir. Hasta boğazının derinliklerinde güçlü bir yanma ve kuruma duyumsar. Boğazında yabancı bir cisim varmış duygusuna kapılır ve boğazındaki gıcığı temizlemeye çalışır. Önemli bir belirti de kuru, rahatsızlık verici bir öksürüktür; hasta bir süre sonra balgam çıkarmaya başlar.

Kronik larenjit

Yeterince tedavi edilmeyen ya da önemsenmeyen bir akut gırtlak iltihabı kronikleşebilir. Bu durum özellikle sürekli üşüten, sinüs iltihabı olan ya da sesini çok kullananlar ile aşırı sigara içenlerde görülür. Ses tiz tonlarını yitirerek zamanla azalır, giderek inatçı bir hal alan öksürük görülür. Bazı olgularda öksürükle birlikte az miktarda balgam ya da kan çıkarılır.

Nedenleri

Hastalık, ısı değişiklikleri sonucunda ortaya çıkar; soğuk, toz ve duman kolaylaştırıcı etkenlerdir. Üşütme de başlatıcı olabilir: hava burun boşluklarından geçerken ısınır ve tozlardan, pisliklerden arıtılır; burun solunumu engellediğinde, tozlar doğrudan gırtlağa ulaşarak iltihaba yol açabilir.
Akut nezleli larenjit genellikle kendiliğinden kısa sürede iyileşir, ama mesleklerinde sesini kullananlar için ciddi sonuçlara yol açabilir.
Bazen ağır gidişli olabilen bir biçim de grip larenjitidir. Bu hastalığın etkeni bir virüstür ve daha önce açıklanan nezleli biçim hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Başka mikropların hastalık etkeni olan virüse eklenmesiyle belirtiler ağırlaşabilir. Genellikle özellikleri nezleli biçime benzeyen ve grip enfeksiyonu sırasında ortaya çıkan bir gırtlak iltihabı biçimidir. Ses yitimi, yanma, öksürük gibi belirtileri vardır. Ama uzman bir hekimin muayenesinde, nezleli biçimde olduğu gibi şiş ve ödemli görünen mukozada küçük damarlardan oluşan bir damar ağı ve kanama eğilimi saptanır.

Tedavi

Bütün gırtlak iltihabı olgularında sigara içmemek ve olabildiğince az konuşmak gerekir. Hekim hastalığın yapısını aydınlattıktan sonra, uygun bir tedavi uygulanır. Tedavi ağızdan ya da iğneyle verilen aşırı kanlanmayı giderici ve iltihap önleyici ilaçlar ile solunum yoluyla ya da aerosol biçimindeki yerel olarak verilen kanlanma giderici, ağrı kesici, mukus salgısını sulandırıcı ve kortizonlu ilaçlardan oluşur. Antibiyotik tedavisi çok az uygulanır.
Gırtlak ödeminde ilaçlar yetersiz kaldığında, soluk borusunun delinmesi gerekebilir. Böylece gırtlak tıkanıklığını gidermek için yeni bir solunum yolu sağlanır. Ödemlerin başlangıç evresinde ya da hafif olduğu durumlarda, toplardamar içine kortizon ve türevleri yüksek dozlarda verilir. Bu yolla ödem çözülebilir.
Kronik larenjitte tıbbı tedavi olarak bütün olgularda sigaranın bırakılması, tozdan ya da tahriş edici dumanlardan uzak kalınması ve burun ve sinüs boşluklarındaki enfeksiyon odaklarının tedavisi gerekmektedir.
Cerrahi tedavi ise özellikle kötü gidişli bir hastalığa dönüş tehlikesi doğuran olgularda ya da tıbbi tedaviyi tamamlayıcı olarak uygulanır. İki amacı vardır:
-lezyonu almak ve iyi huylu olduğundan emin olmak;
-sesi eski haline getirebilmek.