Farenjit yutaktaki iltihaplanmaya bağlı olarak ortaya çıkar; genellikle burun boşluklarında ve gırtlaktaki iltihaplanmalarla birlikte görülür. Burun-yutak iltihabı rinofarenjit, yutak-gırtlak iltihabı da farengolarenjit adıyla anılır. Hastalığın gidişine göre farenjitin akut ve kronik biçimlerinden söz edilir.

Nedenleri

Akut farenjitin en sık rastlanan nedenleri bakteriler, bazı virüsler ve çeşitli bulaşıcı hastalıklardır. Kronik farenjit de birçok nedene bağlı olabilir. Bademcik iltihabından sonra, geniz bademciklerinin büyümesi gibi burunda kısmi tıkanma yapan hastalıklar sonucunda, nesle ya da burun mukozası iltihabında, çevre koşullarına bağlı olarak, çeşitli maddelere bağlı zehirlenmelerde ve uzun süreli konuşmalarla yutak bölgesinin aşırı zorlanması sonucunda ortaya çıkabilir.
Kronik farenjit ayrıca bazı hastalıklarla birlikte görülebilir. Bunlar lenfatizm , şeker hastalığı, nefrit, damar sertliği, kalp hastalıkları ve çeşitli vitamin eksiklikleridir.

Belirtileri

Akut Farenjit: çeşitli belirtilerle ortaya çıkar. Yutakta kısa sürede şiddetli kızarıklık, ağrılı yutma ya da yutma güçlüğü, ateş, genel halsizlik, boyun lenf bezlerinde şişme görülür.
Aftlı farenjit: en çok diş çıkarma çağındaki çocuklarda olmak üzere hemen her zaman ağıziçi iltihabıyla birlikte görülür.
Basit Kronik Farenjit: başlıca özellikleri boğazda kuruma ve kızarıklık, inatçı öksürük ve sık sık yutkunmadır; hasta boğazındaki yanma duygusunu gidermek için sürekli olarak tükürüğünü yutmaya çalışır. Hastalık 2-6 ay kadar sürebilir ya da kronikleşir.
Kronik Hipertrofik Farenjit: başlıca belirtileri şiddetli ve uzun süreli öksürük, bulantı, kusma, ses tonunda değişiklik ve yutkunma güçlüğüdür. Farenjitin bu biçimi sık sık yineleyerek kronikleşme eğilimindedir ve daha çok 25-30 yaşlarından sonra görülür.
Kronik Atrofik Farenjit: başlıca belirtileri kısa-boğuk bir ses ve kuru öksürüktür. Hastalığın bu biçimi genellikle kronik farenjitin son evresini oluşturur.

Tedavisi

Akut farenjitin tedavisinde burun içine uygulanan kanlanma giderici ve mikrop öldürücü ilaçlar, gargaralar, buğular, gerektiğinde de antibiyotikler ve iltihap giderici ilaçlar kullanılır.
Basit kronik farenjitte ve kronik atrofik farenjitte tedavi sigara ve alkollü içki gibi hastalığa neden oluşturabilecek ya da onu alevlendirebilecek alışkanlıkların ortadan kalkmasına dayanır. Ayrıca gargaralar ve boğazın tuzlu suyla çalkalanması önerilebilir.

Kronik hipertrofik farenjit de uygulamada yukarıdaki gibi tedavi edilir. Yerel tedavi olarak mentolle garagara yapılması yararlıdır. Ayrıca buğu tedavisi uygulanabilir.